Augmented Reality als oplossing voor kennisbehoud op de werkvloer

Binnen de maakindustrie draait alles om kennis. Kennis van materialen, processen, machines en nabewerkingen. In productieomgevingen zoals bij Pentas is die kennis vaak opgebouwd door jarenlange ervaring op de werkvloer. Traditioneel wordt deze vakkennis overgedragen van ervaren operators aan nieuwe medewerkers. Een methode die lang goed heeft gewerkt maar steeds meer onder druk komt te staan.
Table of contents
De sector verandert. Ervaren medewerkers gaan met pensioen terwijl nieuwe collega’s met uiteenlopende achtergronden en nationaliteiten instromen. Tegelijkertijd worden producten en processen complexer. Dit maakt het vastleggen en borgen van cruciale vakkennis een steeds grotere uitdaging. Binnen Pentas zijn al belangrijke stappen gezet om deze kennis vast te leggen, onder andere door het werken met visuele handleidingen en instructies. In de praktijk blijkt echter dat deze documenten niet altijd eenvoudig te interpreteren zijn en dat wijzigingen niet vanzelfsprekend worden overgenomen door collega’s. Juist daarom is de vraag hoe je vakkennis niet alleen vastlegt, maar ook op een duurzame en toegankelijke manier beschikbaar maakt voor iedereen op de werkvloer.
Augmented Reality biedt hierin nieuwe mogelijkheden. Door digitale instructies visueel en contextueel te koppelen aan de praktijk kunnen medewerkers stap voor stap worden ondersteund tijdens hun werkzaamheden. Instructies zijn altijd actueel dankzij centraal versiebeheer, waardoor elke wijziging direct zichtbaar is voor collega’s op de werkvloer. Zo heeft iedere medewerker continu de juiste informatie bij de hand en wordt kennis precies op het juiste moment en op de juiste plek aangeboden, waardoor leren en werken samenkomen.
Samenwerking als basis voor innovatie
Om deze mogelijkheden te onderzoeken en toe te passen hebben we ons aangesloten bij het RAAK MKB project AR in de maakindustrie. Samen met Saxion Hogeschool, University of Twente en andere partners werken we binnen dit project aan één gezamenlijk doel: het ontwikkelen van een toekomstbestendige manier om vakkennis te behouden en over te dragen binnen productiebedrijven.
De kracht van deze samenwerking zit in de combinatie van praktijkervaring en academische kennis. Door inzichten vanuit de werkvloer te koppelen aan onderzoek en technologische expertise ontstaat een multidisciplinaire aanpak die verder gaat dan theorie alleen. Dit maakt het mogelijk om oplossingen te ontwikkelen die daadwerkelijk toepasbaar zijn in een productieomgeving.
Centrale onderzoeksvraag
Binnen het project stond de volgende vraag centraal:
Hoe kan Augmented Reality worden ingezet om vakkennis binnen mkb-bedrijven duurzaam vast te leggen en direct beschikbaar te maken op de werkvloer?
Deze vraag vormde de basis voor het ontwikkelen en testen van verschillende toepassingen en methodes in de praktijk.
Van onderzoek naar concrete resultaten
Het onderzoeksproject is inmiddels succesvol afgerond. Samen met de partners zijn vijf concrete producten ontwikkeld die direct toepasbaar zijn binnen de ontwikkeling en inzet van AR werkinstructies. Zo zijn er praktische richtlijnen opgesteld voor het ontwikkelen van duidelijke en effectieve AR instructies. Ook is er aandacht besteed aan het opnemen van AR instructievideo’s en het zorgvuldig onboarden van AR toepassingen binnen organisaties.
De resultaten van dit project laten zien dat Augmented Reality een waardevol hulpmiddel kan zijn voor kennisbehoud binnen de maakindustrie. Door vakkennis vast te leggen en op een toegankelijke manier beschikbaar te maken ondersteunt AR niet alleen nieuwe medewerkers maar helpt het ook om processen consistenter en toekomstbestendig in te richten.
)